Những ngôi chùa nức tiếng đã bị “xóa sổ” ở VN

Chùa Dạm - đại danh lam thời Lý  Chùa Dạm, tên tự là Đại Lãm Thần Quang tự, còn có các tên khác là chùa Rạm, chùa Bà Tấm, chùa Cao… nằm trên núi Dạm, xưa thuộc xã Lãm Sơn Trung, tổng Lãm Sơn Nam, huyện Quế Dương (nay là xã Nam Sơn, thị thành Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh). Ngôi chùa này lừng danh là một đại danh lam từ thời Lý. Theo sử sách, năm 1086, triều đình nhà Lý ra lệnh xây dựng chùa, đến năm 1097 chùa mới hoàn tất, được vua ban tên chùa là Cảnh Long Đồng Khánh. Năm 1105, ba tháp đá bề thế được xây dựng ở chùa. Trong thời kì dài sau đó chùa luôn được sự chiếu cố đặc biệt của triều đình, nên chùa càng được gia công mở mang quy mô, lớn nhất vào thời Lê Trung Hưng. Sự bề thế của chùa đến nay vẫn còn được dân gian lưu truyền qua bài vè: “Mười năm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy phẩy giường chiếu/Mười tám đóng cửa chùa Dạm”. Sang biến thiên lịch sử, chùa nhiều lần bị phá hoại và không còn giữ được dáng vóc của thời kỳ hoàng kim. Vào những năm 1946-1947, khi quân đội thực dân Pháp về đây đóng bốt, quần chúng. # Địa phương đã đốt chùa để tiêu thổ kháng chiến. Theo  lap dat camera quan sat tai ha noi  lời kể, ngôi chùa cháy trong mấy ngày mới hết.  Cột đá chùa Dạm.   Dấu ấn quan trọng nhất còn lại của chùa Dạm xưa là một cột đá chạm rồng uy nghi án ngữ ngay phía trước khu vực cổng chùa. Cây cột này mang những họa tiết đặc trưng của thời Lý. Năm 2011, các chuyên gia đã tiến hành khai quật khảo cổ trên quơ khuôn viên chùa với diện tích hơn 300 m2. Quá trình  lap dat camera gia re tai ha noi  khai quật đã làm phát lộ nhiều dấu vết có giá trị lịch sử cao như những bức tường kè đá đồ sộ được xếp bởi hàng nghìn phiến đá cắt gọt cẩn thận Đây là cơ sở để tiến hành việc phục dựng ngôi chùa trong tương lai.  Chùa Khải Tường – ngôi cổ tự bậc nhất Sài Gòn  Chùa Khải Tường là một trong những ngôi chùa cổ nhất của Sài Gòn, trước đây tọa lạc trên một gò cao tại ấp Tân Lộc, thành Gia Định, nay là khu vực bảo tồn Chứng tích chiến tranh (số 28, Võ Văn Tần, Quận 3, TP HCM). Lịch sử của chùa bắt đầu vào khoảng năm 1744, khi hai Thiền sư Phật Ý-Linh Nhạc cùng một nhà sư không rõ tính danh đến khu vực này lập am lá thờ Phật. Vài năm sau, nhà sư vô danh kia tách ra lập am riêng, cách am cũ không xa, để tiện việc tu hành. Đến năm 1752, nhà sư vô danh tu bổ am lá trước đây thành chùa, và đặt tên là chùa Khải Tường, với hàm ý là "mở mang phước lành cho bách tính". Cũng khoảng thời gian đó, Thiền sư Phật Ý-Linh Nhạc tu chỉnh am lá thành chùa và đặt tên là chùa Từ Ân.  Chùa Khải Tường.   Theo sử nhà Nguyễn, chùa Khải Tường là nơi một người con trai của vua Gia Long là Nguyễn Phúc Đảm (về sau là vua Minh Mạng) được sinh ra trong thời gian chúa Nguyễn Phúc Ánh đến đây lẩn tránh quân Tây Sơn. Khi quân Pháp tấn công Gia Định năm 1859, Đại úy Thủy quân lục chiến Pháp Barbé đã chiếm giữ chùa Khải Tường. Barbé đã cho vứt bỏ tượng Phật và đuổi các sư ra khỏi chùa. Một năm sau đó, viên sĩ quan này bị quân Việt phục kích giết chết  lap camera ha noi  khi cưỡi ngựa đi tuần đêm từ chùa Khải Tường. Thời kì sau đó, chùa Khải Tường trở nên một trường học của người Pháp và đến năm 1880 thì bị tháo dỡ. Nhiều năm trôi qua, trên nền chùa bỏ hoang này, chính quyền Pháp cho xây cất một dinh thự dành cho quan chức trong bộ máy cai trị. Trong thời kỳ Ngô Đình Diệm cầm quyền, công trình được dùng làm Trường Đại học Y dược. Sau khi chế độ Diệm bị lật đổ, các cố vấn quân sự Mỹ đã đến đây trú đóng. Sau khi giang sơn hợp nhất năm 1975, cơ sở trên được dùng làm bảo tồn Chứng tích chiến tranh.  Chùa báo ơn – ngôi chùa "yểu mệnh" của Hà Nội  Chùa Báo Ân là một ngôi chùa lớn và độc đáo từng tồn tại ở Hà Nội trong khoảng 5 thập niên của thế kỷ 19. Chùa khánh thành vào khoảng năm 1842, do Tổng đốc Hà Ninh là Nguyễn Đăng Giai đã quyên tiền dân xây dựng khu đất gần 100 mẫu ở bờ Đông hồ Gươm. Mặt trước  lap dat camera quan sat re nhat ha noi  chùa quay ra sông Hồng, mặt sau dựa vào hồ. Ngoài tên gọi chính thức, chùa báo bổ còn có nhiều tên gọi khác như chùa Liên Trì (ao sen) vì nhà chính của chùa được bao bởi một hồ tròn đầy sen, chùa Nguyễn Đăng Giai – tên vị tổng đốc cho xây chùa, chùa Quan Thượng – chỉ hàm Thượng thư của quan Tổng đốc. Người Pháp thì gọi đây là chùa Khổ Hình (Pagode des Supplices) vì thấy ở chùa có hai bức ván vách chạm nổi cảnh hàng loạt khổ hình dành cho những kẻ có tội phải chịu ở thế giới bên kia (Cảnh Thập điện Diêm  tai game rambo lun  vương).  Chùa báo ơn.   Theo các tư liệu được lưu lại, chùa Báo Ân có 180 gian, kiến trúc phức tạp và cầu kỳ, có tới 180 gian và 36 nóc. Các chi tiết kiến trúc của chùa được tạo tác rất tinh tế. Ngoại giả chùa còn có một quần thể tượng lớn, nhiều bức được sơn son thiếp vàng hoặc khảm xà cừ, tạo hình sinh động. Phía sau chùa báo bổ có tháp Hòa Phong, là ngọn tháp cao 3 tầng, tầng 1 có 4 vòm cửa nên còn gọi là tứ môn tháp, một kiến trúc thường thấy trong các công trình của Phật giáo, tầng 2 có bốn góc xây trụ vuông đặt tượng bốn con nghê đều hướng về phía Đông, tầng ba ghi “Hòa Phong Tháp”, trên đỉnh nhô cao có trang hoàng bầu hồ lô. Theo đề án quy hoạch lại Hà Nội, đầu năm 1886, viên Toàn quyền người Pháp là De Lanessan đã ra lệnh đốt hết các nhà lá quanh hồ Hoàn Kiếm, khiến khu vực quanh chùa báo bổ chỉ còn là mảnh đất hoang tàn. Tới năm 1888, người Pháp đã phá hủy chùa để xây nhà bưu điện. Chỉ còn tháp Hòa Phong được giữ lại và là vết tích kiến trúc độc nhất của chùa báo đáp còn tồn tại đến nay. Hoàng Phương