Từ bao đời nay, người dân xã Xuân Lam, Thọ Xuân, Thanh Hóa vẫn truyền tai nhau về những sự tích kỳ bí mang sắc màu huyền thoại xung quanh ngôi đền Ngọc Lan.
Đền Ngọc Lan thuộc quần thể khu di tích lịch sử Lam Kinh (cứ địa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn) cách đô thị Thanh Hóa 51km về phía Tây Bắc. Khu di tích được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp nhà nước vào năm 1962.
Theo những ghi chép về đền Ngọc Lan, thì ngôi đền nằm ở một vị trí đắc địa, hài hòa âm dương. Phía trước cửa đền là dòng sông máng có từ thời nhà Hậu Lê hiền hòa uốn lượn chảy qua. Phía sau lưng đền là dãy núi Mục, nơi có những trạm tiền tiêu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thủa trước, thoạt nhìn như thế rồng uốn lượn. Sau khi lấy lại sự trong sạch, cô gái (đã được dốt nát giải tỏa nỗi oan thất tiết) xin với gia đình cho mình được vào đền dọn dẹp, chăm nom để tỏ lòng biết ơn. Cũng từ truyền thuyết này, mà đã có rất nhiều cặp uyên ương trước ngày cưới thường đến đền thắp hương, để Thánh Mẫu chứng giám lòng chung thủy của hai người. Họ mang hy vọng sẽ được Thánh Mẫu độ trì cho một cuộc sống hạnh phúc lâu bền. Ngôi đền vốn đã nhỏ, nay lại càng khiêm nhượng hơn dưới bóng cây Ngọc Lan oai nghi cổ thụ. Cây cao gần 30m, phủ bóng rợp mát một vùng, tuổi thọ ước tính hàng trăm năm. Rất nhiều vị cao niên trong vùng cũng không biết rõ tuổi thật của cây, chỉ biết khi họ lớn lên, cây đã cao sừng sững và tỏa hương ngát. Đền Ngọc Lan được người dân xem như một ngôi đền thờ Thánh mẫu thiêng liêng. Theo phong tục truyền thống, cứ vào những ngày mồng 1 và ngày rằm hàng tháng, người dân đều hào hứng kéo đến xem lễ hội đèn lồng. Họ cầu may mắn, an lành và mong muốn có được cuộc sống hạnh phúc. Bởi theo họ, đền thờ Mẫu rất thiêng, có thể thấu hiểu những lời nguyện cầu của con người. Từ xa xưa, xung quanh ngôi đền đã có những câu chuyện huyền bí hư thực được dân gian lưu truyền bao đời nay. Nhiều giai thoại kể lại rằng, xưa kia có một thiếu nữ nhà nghèo xinh đẹp, nết na đươc nhiều chàng trai trong vùng thầm yêu trộm mến. Thế nhưng vì tình cảnh nghèo túng, thiếu nữ đành ưng làm dâu một gia đình phú hộ no đủ. Ngày “vu quy” đã đến thì bỗng bên nhà phú hộ rêu rao tin đồn, nàng thiếu nữ không còn trong trắng, đã thất tiết, nên bắt cô gái phải chịu tội “bắt vạ” của tộc làng. Oan ức, gia đình thiếu nữ tìm đến ải khiếu kiện, nhưng quan xét xử đã “đổi trắng thay đen” xử phạt gia đình cô gái phải bồi hoàn 200 quan. Tình cảnh nghèo túng đến một bộ áo quần lành lặn để mặc cũng không có, thì lấy đâu ra số tiền lớn để nộp phạt. Chẳng thể chịu được nỗi oan, thiếu nữ đã gieo mình xuống dòng sông trầm mình, nhưng may mắn được một sư thầy cứu giúp. Sau đó sư thầy đã lập một đàn tế và mời quần chúng. # Trong vùng đến chứng kiến, thiếu nữ đứng trên đàn tế để chứng tỏ sự trong lành của mình. Thế là bầu trời ngày hạ đang trong xanh bỗng nổi cơn giông ban ngày, những tia chớp xanh lóe lên khiến những người chứng kiến phải giật thột kinh sợ. Theo lý giải của vị sư thầy, sự trùng hợp này chứng tỏ ngốc đang nổi giận bởi những người gan ruột hiểm ác đã kết tội nàng. Và như để chứng minh cô gái vô tội, một quầng sáng nhiều màu sắc bất chợt hiện ra và bao xung quanh thiếu nữ. Người dân chứng kiến cảnh ấy vội quỳ sụp xuống để tạ lỗi với thánh Mẫu. Tiếp đó dân làng kéo đến nhà tên phú hộ đòi họ phải trả lại sự trong lành cho cô gái. Trước sức ép, gia đình phú hộ buộc phải ưa thiếu sót của mình. Sau khi lấy lại sự trong sạch, cô gái xin với gia đình cho mình được vào đền dọn dẹp, chăm nom để tỏ lòng hàm ân. Cũng từ truyền thuyết này, mà đã có rất nhiều cặp uyên ương trước ngày cưới thường đến đền thắp hương, để Thánh Mẫu chứng giám lòng chung thủy của hai người. Họ mang hy vọng sẽ được Thánh Mẫu hộ trì cho một cuộc sống hạnh phúc lâu bền. Đền Ngọc Lan vào những dịp rằm hay lễ tết, khách tới thăm đền rất đông, nhưng kỳ lạ là dù hoa Ngọc Lan đẹp, hương hoa đắm say lòng người mà không ai dám mơ tưởng sẽ ngắt một chùm hoa hay hái một chiếc lá Ngọc Lan đem về. Kể cả trong đêm giao thừa hàng năm, người dân đến lễ đền, đón năm mới đông đúc, nhưng tượng một chiếc lá xanh cũng không bị mất dấu. Ông giáo Cần, ở khu 1 thị trấn Lam Sơn, người cầu mong ngôi đền nhiều năm tâm tình: “Đừng tham của trời, kẻo các cụ trách phạt nặng đấy”. Rồi ông kể cho chúng tôi nghe câu chuyện đáng thương về người phụ nữ đã vô tình “vi phạm” luật lệ của Thần. Số là 20 năm trước, có người phụ nữ vùng khác đi qua khu vực đền thiêng thì bị mùi hoa ngọc lan thơm ngát làm cho ngây ngất. Thếlap dat camera quan sat re nhat ha noilà dù đã được nhiều người cảnh báo, nhưng người đàn bà không cầm lòng được hái trộm một cành hoa lan về nhà. Một tuần sau, sự tình đau lòng xảy ra, người phụ nữ ấy đột nhiên bị điên. Người cứ bần thẩn, bỏ nhà đi lang thang, nhưng đặc biệt dù ban ngày người nữ giới này đi khắp nơi, nhưng cứ tối đến là trở về bên đền Ngọc Lan nằm ngủ. Cũng từ ngày có “người điên” về ngụ, mà an ninh ở khu vực đền tốt hơn. Bọn nghiện trước đây thường lui tới chỗ vắng vẻ của ngôi đền để hút chích, nhưng khi có đứa ở đây “làm phiền”, thì tịnh chúng không còn đến nữa. Rồi còn những câu chuyện huyền bí khác xoay quanh khu đền thiêng, như chuyện về một cậu bé xã bên. Do hiếu kỳ nên trèo lên cây bắt tổ chim, sau khi lấy được tổ chim thì chẳng thể leo xuống được. Và bất chợt cơn gió mạnh ở đâu thổi đến làm nghiêng ngã cả cây cối. Và do quá sợ hãi cậu bé đã “bay” từ trên ngọn cây xuống đất. Cậu bé bị gãy tay và xây xước khắp người, nhưng kỳ lạ thay, tổ chim non lại không bị ảnh hưởng, nó mắc lại trên một cành cây to. Còn rất nhiều những câu chuyện xung quanh đền Ngọc Lan khôn thiêng. Đối với người dân sống nơi đây, những câu chuyện ấy mang tính linh thiêng kì bí đặc trưng, nó được người dân lưu giữ và truyền lại cho bao thế hệ con cháu. Đậm màu sắc huyền thoại
Đền Ngọc Lan dù thế gian đồn thổi những câu chuyện ly kỳ, ghê rợn khiến nhiều người nghe phải rợn tóc gáy, nhưng người dân địa phương lại coi ngôi đền là nơi thanh tịnh thanh bình nhất. Trong những đợt thi căng thẳng, có rất nhiều học trò lên đây tự ôn thi, chuyên tâm học hành mong muốn Thánh Mẫu phù trợ để con cháu được đỗ đặt bằng người. Theo ông Lương Văn Đậu, người sống gần đền Ngọc Lan kể lại, có rất nhiều truyền thuyết về ngôi đền, nhưng trong dân gian ở đây vẫn thường hay kể cho nhau nghe về 3 nguồn cội ra đời của đền Ngọc Lan. Theo linh tính, đền có tên là đền Trình.Vì ngày xưa, đây là con đường độc nhất vô nhị để thông thương giữa miền xuôi lên miền ngược của huyện. Tỉnh Thanh Hóa thuở ấy còn nhiều rừng rậm và thú dữ, đường đi cách sông trở núi nên rất gian truân, hiểm nguy. Đền Ngọc Lan được người dân xem như một ngôi đền thờ Thánh mẫu linh nghiệm. Theo phong tục truyền thống, cứ vào những ngàylap dat camera quan sat gia remồng 1 và ngày rằm hàng tháng, người dân đều phấn chấn kéo đến xem lễ hội đèn lồng. Họ cầu may mắn, an lành và mong muốn có được cuộc sống hạnh phúc. Bởi theo họ, đền thờ Mẫu rất thiêng, có thể thấu hiểu những lời nguyện cầu của con người. Từ xa xưa, xung quanh ngôi đền đã có những câu chuyện kì bí hư thực được dân gian lưu truyền bao đời nay. Đền Ngọc Lan nằm chính giữa ranh giới của mảnh đất nối liền miền xuôi và miền ngược. Để hành trình được an lành, vạn sự thành công, khách bộ hành thường tạt vào đền thắp hương, cầu xin thần bảo hộ cho mình. Đền Trình có tức là trình diện, mong các bậc thần thánh nhận mặt để chở che cho họ tránh gặp thú giữ, và đạo tặc trên đường đi. Ngược dòng lịch sử, thời Lê Lợi cất binh thì đây chính là một trạm canh gác đa năng. Trạm canh được chủ tướng Lê Lợi giao cho một thôn nữ tài trí mưu lược, sắc nước hương trời, giả mở quán bán hàng nước dưới gốc cây Ngọc Lan để che mắt quân Minh. Đây đồng thời là trạm đưa tin, dò hỏi các hoạt động của giặc để kịp báo cho nghĩa binh Lam Sơn. Quán nước cũng là một cơ sở bí mật chọn lựa mộ lính tráng trong vùng cho chủ tướng Lê Lợi. Thanh niên trai tráng muốn đầu quân thì tới đây đăng ký tiếng tăm để trình lên các tướng lĩnh, sau đó mới được vào vòng trong huấn luyện để gia nhập nghĩa binh Lam Sơn. Với những công trạng của mình, sơn nữ ấy đã giúp Lê Lợi có những người tôi trung, làm nên chiến thắng giòn giã trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Khi tắt nghỉ, cô được sắc phong là Công chúa Ngọc Lan, được dân chúng lập đền thờ để tỏ lòng nhớ ơn. Nơi đây vua Lê cũng đặt bàn thờ bảy vị Công thần của nhà Lê: Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Xí… Có một truyền thuyết khác kể rằng trong thời Pháp thuộc, bọn thống trị bắt phu phen ở đây đào một con sông dẫn nước từ đập Bái Thượng xuống các xã dưới xuôi để tưới tiêu, nhưng bản chất là để phục vụ mục đích bóc lột nông nghiệp. Khi đào tới gốc cây Ngọc Lan thì không thể nào đào tiếp được nữa, vì cứ sau một đêm những phiến đá to lạ xuất hiện cản lối. Điều này khiến cho nhiều kỹ sư Pháp đau đầu, nhưng không sao lý giải và tìm ra cách khắc phục được. Một hôm ông kỹ sư người Pháp trở ra Hà Nội xin quan điểm của cấp trên, trong khi ngủ ông mơ thấy giữa dòng sông đang đào, nổi lên một con trâu trắng và một cô gái mặc quần áo trắng cứ rập rình trên mặt nước. Cho là điềm khôn thiêng nên ông đã quay trở lại, đi đến xã Thọ Lâm thì ông bị lạc ở rừng Lim. Đang đêm tối om, ông nhìn thấy một vệt ánh sáng le lói phía trước, nhìn kỹ thì hóa ra đó là một cái am nhỏ đang được ánh trăng phản ảnh. Hôm sau ông quay trở lại, thắp hương rồi nhờ thầy địa lý chuyển di am về gốc cây Ngọc Lan. Kể từ đó dòng sông được đào trôi chảy không gặp sự cố gì nữa. Cây Ngọc Lan cổ thụ đã có từ bao đời nay, nó là một tang vật lịch sử và cũng là biểu trưng tín ngưỡng dân gian của quần chúng. #. Xung quanh nó, có biết bao câu chuyện kỳ bí huyền thoại, có thể tin có thể không, nhưng vẫn được các thế hệ lưu truyền, giữ gìn dai sức đến ngày nay. Theo Dòng Đời |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét