Ads 468x60px

Labels

Thứ Hai, 5 tháng 8, 2013

Một ngày sống chậm ở bản người Thái

Bản Lác, Tiền Châu, Mai Châu, Hòa Bình là bản du lịch đặc biệt trên bản đồ du lịch Tây Bắc của sơn hà, với 100% người dân tộc Thái sinh sống. Cách Hà Nội hơn 100km, sự hoang sơ với nếp sinh hoạt đặm đà bản sắc dân tộc Thái là điều hấp dẫn bao du khách. Du khách đến đây để tham quan còn để học cách sống chậm và thưởng thức những ngày sống chậm tại bản Lác.

Ngày đi bộ, hít khí trời

Tây Bắc, với nhiều người, chỉ cần một lần "chạm" là bị huyễn hoặc. Sự huyễn hoặc ấy không đến từ những tiện nghi trải qua hay đẳng cấp vượt trội của công nghệ. Cái tạo nên lực hấp dẫn, hút say mê khám phá, trải nghiệm của bao người chính bởi những khó khăn, thiếu thốn trong cuộc sống của người dân nơi đây. Đúng như người ta nói, cái thiếu hụt bao giờ cũng tạo sự thèm muốn. Nơi rừng núi hoang sơ với nếp sinh hoạt đượm đà bản sắc dân tộc ít người khơi gợi trí tò mò và khát khao chinh phục trong mỗi người một cách mạnh mẽ.

Thung lũng Mai Châu nhìn từ trên cao giống dạng hình nước Việt Nam thu nhỏ.

Vì công việc, vì sở thích và vì rất nhiều thứ khác cộng hưởng, tôi đã "ngang qua" thung lũng xanh Mai Châu nhiều lần. Nhưng lần nào, tôi cũng dành thời gian dừng lại ở cột cờ trên đỉnh đèo Thung Nhuôi để nhìn trọn thị trấn Mai Châu dưới chân núi uốn mình như một chữ S Việt Nam thu nhỏ. Đây là một trong những niềm kiêu hãnh của người dân Mai Châu. Nhưng, để nhìn thấy hình chữ S kỳ thú được tạo bởi thung lũng Mai Châu xinh đẹp, trải dài men theo sườn núi, chúng ta cần có một chiếc ống nhòm thu hết tầm nhìn. Đứng trên đỉnh đèo, mây vờn quanh năm tạo cho con người cảm giác sảng khoái một cách kỳ lạ. Có khi đang ở đỉnh đèo, mây đuổi theo ập vào người lạnh buốt, rồi chóng vánh bay qua, nắng lại bừng lên ma lanh.

Bản Lác nằm cách thị trấn không xa, chỉ chừng một câylap dat camera gia re tai ha noisố. Nhưng có nhẽ bởi phố núi vốn dĩ đã bằng lặng, chẳng rầm rĩ nên dù ở rất gần thị trấn, bản Lác vẫn có một không gian tĩnh tại như kéo chậm mọi nghĩ suy và nhịp sống của con người. Chẳng thể vội khi nhìn cô gái Thái ngồi lặng lẽ vắt từng mũi kim khâu túi, khăn bên cửa sổ nhà sàn, hay người đàn ông tóc đã hoa râm thanh thoát trước sân nhà, bào từng phoi tre cho bằng bằng lòng với chiếc khèn bè dài. Ông Sang, 54 tuổi, người bản Lác I san sớt: "Ngày nào tôi cũng ngồi vót nan, chẻ tre và làm những phương tiện nông gia. Thường là đồ bán rẻ cho khách du lịch làm kỷ niệm khi về xuôi, đồ bán để dùng rất ít. Ở đây, nhà nào cũng làm hàng bán cho khách du lịch nên rỗi rãi ngồi làm cho vui. Tôi làm để cái tay đỡ quên việc, cái đầu đỡ quên nghĩ chứ không hẳn làm để mưu sinh".

Người đến bản Lác thường thả bộ hoặc thuê xe đạp đi khắp bản. Nhưng xe đạp dường như vẫn là quá xa xỉ vì bản không rộng lắm nên đi bộ mới cảm nhận rõ nhịp sống của người Thái sau mỗi nếp nhà sàn. Người Thái ở đây khá thân thiện. Tuy là bản du lịch nhưng mọi dịch vụ có giá cả phải chăng. Điều quyến rũ nhất ở nơi đây có lẽ là hình thức du lịch theo nhà. Tại bản, có khoảng gần 30 hộ gia đình kinh dinh dịch vụ này. Khách có thể đăng ký ăn, ngủ tại nhà sàn nhiều ngày và được sống đúng với nếp sinh hoạt sẵn có của người Thái địa phương. Thậm chí, nếu muốn, chúng ta có thể được mượn những bộ quần áo truyền thống của người Thái để mặc và lưu giữ lại kỷ niệm của những ngày rong chơi sống chậm.

Người nữ giới Thái đang dệt vải bên khung cửi trước nhà.

Đêm sống với khèn bè, múa xòe, thổi pí, hát giao duyên

Đoán tính cách vợ chồng mai sau qua cột nhà và chăn gối

Người dân tộc Thái ở bản Lác, Tiền Châu, Mai Châu, Hòa Bình vẫn còn lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc. Nhà sàn dựng cao hơn mặt đất chừng 2m. Khách muốn vào nhà sẽ được mời múc nước rửa chân trước khi bước lên các bậc cầu thang. Những người con trai khi đi tìm vợ, chỉ cần nhìn lên giá xếp chăn đệm, gối sạch sẽ ở một góc cửa sổ trong nhà, nơi gọi là "phòng" ngủ của con gái lớn (nhà của người dân tộc Thái không ngăn phòng như người Kinh mà chỉ chia các góc sinh hoạt riêng trong cả sàn nhà lớn - PV), là có thể biết tài nữ công và sự chăm chỉ của người vợ tương lai. Cònlap dat camera quan sat gia reriêng các cô gái, muốn hiểu người con trai sắp làm chồng chỉ cần nhìn lên các cột nhà, nếu thấy nhiều vảy cá to hoặc đuôi cá dán trên cột nhà thì có thể yên tâm vì chồng mình là người lao động giỏi.

Nhưng điều quyến rũ nhất có lẽ vẫn là những đêm đốt lửa, múa khèn bè và hát giao duyên. Ở bản luôn thường trực một đội văn nghệ nghiệp dư, sẵn sàng hát múa và phục vụ các tour du lịch giao lưu với khách. Họ là những phụ nữ ở nhiều lứa tuổi, thích văn nghệ, thạo những điệu múa và nằm lòng những câu hát giao duyên. Người trai tham dự vào đêm văn nghệ thường là những người thổi pí (thổi sáo - PV) rất hay.

Cũng như người dân tộc Thái ở khắp vùng Tây Bắc, người bản Lác quan niệm, đã sinh ra là phận trai tráng ở trên đời, không có lý do gì mà không biết thổi pí. Đặc biệt, người con gái khi tìm chọn người tình thường để ý nhiều đến những chàng trai biết thổi pí giỏi, hay. Họ quan niệm, người con trai biết thổi pí hay người có tâm hồn đẹp và trong mai sau sẽ là một người chồng tốt.

Chính bởi vậy, vào mỗi cuối tuần, đội văn nghệ bản Lác thường tổ chức những buổi sinh hoạt đặc sắc, tập hợp tuốt tuột thanh niên, trai gái trong bản. Họ biểu diễn cho khách du lịch xem, cùng mời khách du lịch chơi, nhưng hơn hết, đó là nét sinh hoạt bản sắc của dân tộc, họ tập múa với nhau, múa hát cho nhau và tạo cơ hội cho các bạn trẻ kết bạn sánh bước cùng nhau.

Thường, những buổi sinh hoạt như thế sẽ là miễn phí với khách du lịch khi tham gia thưởng thức. Lịch diễn văn nghệ cũng nhất thiết vào hai ngày cuối tuần. Nhưng nếu những đoàn khách du lịch có nhu cầu mời, đội văn nghệ vẫn sẵn sàng giao lưu trình diễn vào các ngày khác trong tuần và lệ phí chỉ là sự chấp nhận và niềm vui của du khách. Người Thái không lấy tiền làm trọng. Họ có thể nhận tấm lòng cảm ơn của khách nhưng sẽ không bao giờ đòi hỏi, không kỳ kèo, không mà cả. Đó cũng là điểm hấp dẫn của các tour du lịch bản ở bản Lác, Mai Châu, Hòa Bình.

Qua những buổi sinh hoạt tập thể, biểu diễn văn nghệ cộng đồng như vậy, nhiều đôi bạn trẻ đã nhờ tiếng pí, tiếng hát mà nên duyên vợ chồng. Đây là một trong những điều khiến người Thái ở bản Lác tự hào bởi những sinh hoạt văn hóa trong đời sống bình thường của họ không chỉ đi vào lòng du khách khắp mọi miền mà còn là chất kết dính tính cộng đồng dân tộc Thái. Người Thái nhờ đó mà gần gụi nhau, quan tâm san sớt với nhau nhiều điều trong cuộc sống. Cũng nhờ những đêm sinh hoạt văn nghệ như vậy mà người dân tộc Thái nơi đây càng diễn đạt rõ tình đoàn kết gắn bó của mình.

Dương Thu

0 nhận xét:

Đăng nhận xét