Chẩn đúng để “chữa bệnh“ cho du lịch Việt Nam

“Những vấn đề này, các cơ quan quản lý nhà nước đều biết, đều day dứt, băn khoăn, nhưng đa phần không tìm được cách giải quyết tối ưu. Một số không biết phải làm thế nào, số khác thì có lợi ích can dự nên buông xuôi...", Ông Phạm Huỳnh Công, nguyên Chánh Thanh tra Tổng cục Du lịch Việt Nam, nhận định về "bệnh" của ngành du lịch.

“Những vấn đề này, các cơ quan quản lý nhà nước đều biết, đều day dứt, băn khoăn, nhưng đa phần không tìm được cách giải quyết tối ưu. Một số không biết phải làm thế nào, số khác thì có lợi ích liên can nên buông xuôi...", Ông Phạm Huỳnh Công, nguyên Chánh Thanh tra Tổng cục Du lịch Việt Nam, nhận định về "bệnh" của ngành du lịch. Chèo kéo khách du lịch là cảnh tượng không hiếm gặp. Lắt lay chờ hết chương trình văn nghệ để được… về khách sạn Là người có nhiều năm gắn bó với ngành du lịch Việt Nam, nhưng ông Phạm Huỳnh Công không khỏi cảm thấy buồn vì môi trường du lịch Việt Nam đang xuống cấp. “Môi trường du lịch bao gồm môi trường thiên nhiên và môi trường xã hôi nhân bản. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, môi trường từng lớp nhân bản trong du lịch đã thành một căn bệnh đang rắp ranh “hạ sát” nghành du lịch nước nhà”, hậu thổ nhận định. Có những tỉ dụ tưởng chừng rất nhỏ, lại đang điển tích thành “phốt” lớn ảnh hưởng đến cách mong của khách du lịch cả trong nước và thế giới đối với ngành du lịch Việt Nam. Bản thân hậu thổ, trong kỳ vọng “khoe” Vịnh Hạ Long với bạn bè quốc tế để vận động bầu chọn, đã phải lay lắt ngoài đường chờ xong chương trình biểu diễn trong sự kiện xúc tiến, truyền bá cho Vịnh Hạ Long, để được vào khách sạn Bạch Đằng – nơi ông đặt phòng nghỉ, vì bộc lộ kiểu gì thì cảnh sát bảo vệ sự kiện cũng không linh động với lý do “khách trong sự kiện VIP hơn khách du lịch”. Vừa mệt và khó chịu với cách hành xử “không du lịch”, thổ thần còn phải tìm cách “giữ thể diện” trước bạn bè quốc tế về môi trường du lịch nước nhà. Cũng không ít khách du lịch cả trong nước và quốc tế “một đi không trở lại” với kỳ quan tự nhiên, khi gặp cách cư xử rất “đuổi khách” của những chủ dịchlap dat camera gia re tai ha noivụ ở đây. Thuê cả chuyến tàu với giá trời ơi đất hỡi, thay vì “xem được tất” như lời người bán vé giới thiệu, khách được đi khoen khoẻn một góc Vịnh, lên hai hang, đến một lồng bè nuôi cá, vừa đi vừa phải ứng phó với hàng chục người bán hàng rong chìa tận mặt mời mua “thuốc sung sướng của Tàu xịn”(!). Đến Đền Trần ở Kiếp Bạc, khách được phong toả với “đặc sản” bói toán ngay trước sự hiện diện của nhiều “người đeo băng đỏ”. Về Đền Đô thờ các Vua nhà Lý tại Bắc Ninh thì hàng quán ê hề lấn chiếm lối vào. Ở đền Ngọc Sơn, giữa trọng tâm Thủ đô, khách không ngắm nghía được gì bởi mặt lúc nào cũng bị che bởi cơ man quạt giấy, tranh ảnh, đồ lưu niệm… Khách du lịch luôn thom thóp trong tâm trạng của người bị “săn”. Ngay cả “người đại diện” của cả nền công nghiệp du lịch nước nhà trong mắt khách là hướng dẫn viên cũng tìm mọi cách “moi” tiền tip của khách mà không quan tâm tới nâng cao chất lượng phục vụ, hoặc chỉ chăm bẳm đưa khách vào mua hàng để được “hoa hồng cám ơn”. Phần chìm của tảng băng Cho rằng bản chất môi trường du lịch là văn hóa du lịch, thổ thần nhận định, môi trường du lịch gồm môi trường thiên nhiên và môi trường từng lớp nhân văn. Trong khi đó, những năm qua, chúng ta chỉ để ý đến môi trường tự nhiên, mà không quan tâm đúng mức tới môi trường từng lớp nhân bản. Có địa phương, người dân làm du lịch theo kiểu “nhịn ăn ba mùa, mài dao chờ mùa lễ hội”. Còn những người có trách nhiệm về du lịch ở các địa lại trong tình trạng không chuyên nghiệp vì không phải là công việc theo nghề, theo chức danh, lại bị thay đổi thẳng thớm. Rất nhiều cán bộ quản lý nhà nước về du lịch chưa có trình độ đại học về du lịch... “Những việc này, các cơ quan quản lý quốc gia ở bất cứ địa phương nào cũng đều biết cả, đều day dứt, băn khoăn, nhưng đa phần không tìm được cách giải quyết tối ưu. Một số không biết phải làm thế nào, số khác thì có ích liên tưởng, nên buông xuôi”, thổ công nói. Một căn do khác xuất hành từ đời sống kinh tế - tầng lớp và quyền lợi của người dân gắn liền với phát triển kinh tế du lịch. Nếu ngành du lịch biết san sớt lợi ích, đời sống kinh tế của người dân được nâng cao, gắn quyền lợi chính đáng của người dân với phát triển du lịch, thì thế tất toàn dân, toàn tầng lớp sẽ tình nguyện, thực hành vì nó gắn với lợi quyền thiết thực của dân. “Chúng ta đã có một số ít địa chỉ làm khá tốt việc này như Hội An, Phong Nha, Đà Nẵng, Phan Thiết … Những nơi chưa tốt như Đường Lâm, Đồng Văn…”, thổ địa bình luận. Ngoại giả, luật pháp chưalap dat camera quan sat gia recó định chế tôn trọng tương thích đối với khách du lịch, bởi họ dễ bị thương tổn do dị biệt về phong tục, tập quán, ngôn ngữ, xa lạ về địa hình, giao thông… Khách du lịch chính là tài sản nhà nước, là “con gà đẻ trứng vàng” cho kinh tế du lịch. “Xâm hại khách du lịch là xâm hại nhiều khách thể trong đó có quốc thể và danh dự truyền thống địa phương. Điều này có can dự đến nhiều lĩnh vực pháp luật”, nguyên Chánh thanh tra Tổng cục Du lịch nhận định. Không cấp thiết thành lập Cảnh sát du lịch Ông Phạm Huỳnh Công cho rằng không cấp thiết thành lập Cảnh sát du lịch, bởi những căn nguyên dẫn đến môi trương du lịch bị xâm hại thuộc về những yếu kém trong nội tại, do công tác quản lý quốc gia kém hiệu quả. Còn những vi phạm bề nổi như chèo kéo khách, ô nhiễm môi trường… đã có Cảnh sát thứ tự, Cảnh sát môi trường… và chính quyền các cấp, thanh tra, nhân dân… Vấn đề là chúng ta phải phát huy được hiệu quả hoạt động của các lực lượng liên quan nhằm gìn giữ môi trường du lịch. Thu Hương