Lan man chuyện “người rừng”

Cha con ông Hồ Văn Thanh Cả tuần nay tôi cứ nghĩ vẩn vơ về hai bố con người Cor, Hồ Văn Thanh (81 tuổi) và Hồ Văn Lang (41 tuổi) ở Trà Bồng, Quảng Ngãi, được người dân đưa về bản sau 40 năm sống cảnh “người rừng”. Gọi “người rừng” kể cũng hơi quá bởi dân bản đã vài lần đem vật dụng, thực phẩm tiếp tế, thuyết phục hai cha con về nhưng họ quyết không nghe. Vì vậy, sự “chăm bẵm” của cộng đồng cùng cuộc sống đương đại liệu có đem đến sự ưng cho cha con ông? Câu giải đáp không đơn giản. Xin kể vài mẩu chuyện để bạn đọc tham khảo. Hồi còn thường trú ở Sơn La, trong một đôi chuyến công tác tôi cũng nghe dân bản kể những trường hợp bỏ bản vào rừng sâu, dân bản địa cũng gọi là người rừng. Lý do để họ rời xa cộng đồng cũng rất mơ hồ. Cuối những năm 90, tỉnh Sơn La đã cho xây dựng ở Huổi Hin, Chiềng Ngần (cách thị xã chừng 5 cây) nhà cửa, nương dâu rất thơ mộng để mời bà con người Mông trên núi cao Co Mạ (Thuận Châu) về lập nghiệp. Nơi ở mới thấp hơn, gần đường gần chợ hơn, thế nhưng chẳng hiểu sao một thời gian sau nhiều người lặng lẽ trở lại với rừng. Mới đây đồng nghiệp của tôi có bài rất thúc trên VOV.VN về người Amish ở Hoa Kỳ. Họ chối bỏ văn minh ngay giữa lòng nước Mỹ. Dường như chỉ thắp sáng bằng đèn dầu, đi xe ngựa và dùng nước giếng thơi. Chuyện con người rời xa cuộc sống đương đại chẳng có gì lạ. Có thể sống riêng biệt thành một khu như người Amish hoặc thoát li trần tục như bạn tôi tên Tú, sát cạnh nhà. Tú từng có những công việc ổn định, thu nhập cao như làm ở trường bay Nội Bài, ở Bộ Ngoại giao, từng làm việc ở sứ quán một đôi nước trong khu vực…, thế mà đùng cái bỏ vợ con, bỏ cả mảnh đất trị giá nhiều tỷ đi tu. Giờ lên Sóc Sơn, hỏi khu hành thiền của Sư Tâm Pháp nhiều người biết. Có nhiều lý do để con người chối bỏ từng lớp văn minh. Với người Amish ở Mỹ, người Mông ở Sơn La, do tập quán, truyền thống; với hai cha con người Cor ở Quảng Ngãi có thể do sự tàn khốc của chiến tranh. Cho tới khi không còn bom rơi đạn lạc, dân bản vào thuyết phục trở về thì họ vẫn cương quyết từ chối vì ám ảnh đau thương từ cuộc chiến. Chuyện bố con người rừng tạm dừng lại ở đó. Thế nhưng biết đâu có người muốn lẩn tránh cuộc sống văn minh vì họ quá từng trải, quá hiểu những rắc rối, những hệ lụy do từng lớp văn minh gây nên thì sao. Trong phim “Thượng đế cũng phải cười”, chỉ vì một lon Cocacola, một vật biểu trưng cho thế giới văn minh, từ máy bay rơi xuống một bộ lạc heo hút giữa sa mạc đã làm cho cộng đồng nơi đó điêu đứng,  lap dat camera quan sat gia re  bất ổn và chịu nhiều tai ương. Quân nhân biên phòng kể, dù đã có nơi ở mới khang trang, nhưng người Rục ở Quảng Bình đôi khi vẫn vào rừng sống vài hôm trong hang đá. Nhiều người cho rằng đó là bản năng, tập tính trỗi dậy, nhưng tôi nghĩ đơn giản là núi rừng đã nuôi sống và chở che họ, thành thử đâu dễ quên. Trong thẳm sâu suy nghĩ của họ, chung sống hài hòa cùng tự nhiên là cách sống hợp lý và an toàn nhất. Hai bố con ông Thanh rồi ra chắc chắn phải đánh vật với cuộc sống văn minh chứ cũng chẳng dễ dàng gì. Con người luôn hướng tới văn minh, không thể chối bỏ văn minh, nhưng nếu để nó can thiệp thô bạo và thiếu kiểm soát thì cũng sinh phiền, thậm chí họa. Cuộc sống văn minh cho chúng ta nhiều thứ, nhưng chẳng cho không. Cái giá phải trả đâu có rẻ./. Cha con ông Hồ Văn Thanh